سال ۱۳۹۱
مجتمع کشت و صنعت زرین فولاد نیشابور در این سال با هدف احیای ظرفیتهای کشاورزی منطقه و استقرار یک نظام تولیدی دانشبنیان تأسیس شد. گام نخست، تملک و تجمیع اراضی وسیع و آغاز برنامهریزی جامع زیرساختی جهت ایجاد یک قطب بزرگ تولیدی در دشت حاصلخیز نیشابور بود. در این مرحله، آمادهسازی بستر اراضی، تعیین حدود مدیریتی و ایجاد شبکههای اولیه دسترسی، پایههای اساسی فعالیتهای آتی مجتمع را شکل داد.
سال ۱۳۹۷
با عبور موفق از مراحل تثبیت اولیه، مجتمع وارد فاز تنوعبخشی به محصولات کشاورزی شد. در این گام، احداث باغات پسته تجاری با استفاده از ارقام سازگار و پربازده و اجرای مزارع تخصصی زعفران در دستور کار قرار گرفت. همزمان، کشت گسترده غلات راهبردی نظیر گندم، جو و نباتات علوفهای آغاز شد تا جایگاه شرکت بهعنوان یک مجتمع چندمنظوره و پیشرو در تولید محصولات با ارزش اقتصادی بالا تثبیت گردد.
سال 1402
با پایان یک دوره پژوهشی و مطالعات میدانی ۵ ساله، طرح جامع آمایش و ارزیابی توان اکولوژیک سرزمین به مرحله اجرا درآمد. در این فاز، بهرهگیری از سامانههای اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تحلیل تصاویر ماهوارهای و پایشهای هوایی پهپادی برای مدیریت دقیق اراضی عملیاتی شد. این رویکرد، تدوین الگوی کشت سازگار با اقلیم، بهینهسازی مصرف کود و نهادهها و افزایش بهرهوری خاک را با دقت علمی بالا محقق ساخت.
توسعه دام سبک و برنامههای اصلاح نژاد
در راستای تکمیل زنجیره ارزش پروتئینی، واحد تخصصی دامپروری با تمرکز بر پرورش بیش از ۱۰۰۰ رأس دام سبک راهاندازی شد. در این بخش، نژادهای گوشتی و پربازده شاروله و نژاد چندقلوزای رومن در کنار نژادهای اصیل بومی نظیر کردی و افشاری بهکار گرفته شدهاند. مدیریت بهداشتی، تغذیه علمی و تأمین بخش عمده خوراک از مزارع علوفهای مجتمع، این واحد را به الگویی موفق در اصلاح نژاد و تولید پایدار تبدیل کرده است.
مدیریت پایدار منابع و ارتقای بهرهوری
با تجهیز و ساماندهی ۷ حلقه چاه عمیق و دستیابی به دبی پایدار ۲۰۰ لیتر بر ثانیه، زیرساخت بنیادین تأمین آب در مجتمع استقرار یافت. تجهیز مزارع و باغات به سامانههای نوین آبیاری تحت فشار و مدیریت هوشمند منابع، مانع از هدررفت آب در شرایط کمآبی منطقه شد. در نتیجه این اقدامات، شاخص بهرهوری آب از ۰٫۹ به ۲ کیلوگرم محصول بر مترمکعب ارتقا یافت و بیش از ۸۵ درصد اراضی زیر پوشش کشت پایدار قرار گرفتند.
یکپارچگی راهبردی در زنجیره ارزش گروه
بهمنظور دستیابی به تولید تابآور و خوداتکا، الگوی همافزایی ساختاریافته میان مجتمع و شرکتهای تخصصی گروه خیام فولاد پیادهسازی شد. تأمین مطمئن انرژی مورد نیاز، بهرهمندی از ناوگان لجستیک و حملونقل اختصاصی و تبادل نهادهها و خوراک دامی، پیوندی مستحکم میان صنعت و کشاورزی پدید آورده است. این اکوسیستم هماهنگ، ریسکهای تأمین را به حداقل رسانده و بستری باثبات برای جهش تولید ایجاد کرده است.
چشمانداز و آینده
افق توسعه مجتمع بر ایجاد پایانههای فرآوری و بستهبندی هوشمند پسته، گسترش گلخانههای هیدروپونیک و بهرهبرداری از نیروگاههای خورشیدی متمرکز است. هدف غایی، تکمیل زنجیره پس از برداشت، حذف خامفروشی و ارتقای برند زرین در بازارهای منطقهای و بینالمللی است؛ رویکردی که بالاترین ارزشافزوده اقتصادی را در کنار حفاظت پایدار از منابع طبیعی به همراه دارد.